Wat is Beademing?

Beademing, ook wel kunstmatige ventilatie of mechanische ondersteuning van de ademhaling genoemd, is een medische ingreep waarbij de ademhaling tijdelijk of langdurig wordt ondersteund of overgenomen. Dit is noodzakelijk wanneer iemand niet of onvoldoende zelfstandig kan ademen.

Wie mag Beademing Uitvoeren?

Volgens de Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG) mogen alleen artsen en verpleegkundigen met een bekwaamheidsverklaring beademing toepassen. Andere zorgprofessionals, zoals Physician Assistants of Intensive Care Verpleegkundigen, kunnen ook bevoegd zijn mits zij aantoonbaar bekwaam zijn.

Hoe Werkt Beademing?

Het proces van beademing bestaat uit de volgende stappen:

  1. Luchtweg Veiligstellen: De zorgverlener zorgt eerst voor een vrije en veilige luchtweg, bijvoorbeeld door een laryngoscopie en intubatie.
  2. Ventilator Aansluiten: De patiënt wordt vervolgens aangesloten op een beademingsapparaat (ventilator) dat de in- en uitademing overneemt.
  3. Instellen Ventilator: De zorgverlener stelt de ventilator-instellingen zoals druk, volumes en frequentie zodanig in dat de patiënt optimaal wordt ondersteund.
  4. Monitoren: Tijdens de beademing worden vitale functies zoals zuurstofgehalte, koolzuurgehalte en bloeddruk nauwgezet gemonitord.
  5. Afbouwen en Extubatie: Zodra de patiënt zelfstandig kan ademen wordt de beademing afgebouwd en uiteindelijk gestaakt (extubatie).

Benodigde Materialen

Voor beademing zijn de volgende materialen en apparatuur nodig:

  • Beademingsapparaat (ventilator)
  • Beademingsslangen
  • Endotracheale tube of larynxmasker
  • Zuigapparatuur
  • Medicatie (spierverslappers, sedativa)
  • Monitoring (saturatiemeter, capnograaf, bloeddrukmeter)

Indicaties voor Beademing

Beademing wordt toegepast bij patiënten die:

  • Onvoldoende zelfstandig kunnen ademen (acuut of chronisch)
  • Dreigend of manifest ademhalingsfalen hebben
  • Een verstoorde gasuitwisseling in de longen hebben
  • Een verminderde ademspierwerking hebben
  • Een beschadigde of obstructieve luchtweg hebben

Contraindicaties en Risico’s

Er zijn enkele situaties waarin beademing niet of slechts met grote voorzichtigheid toegepast mag worden:

  • Ernstige longschade of -fibrose
  • Verhoogde intracraniale druk
  • Instabiele heamodynamiek
  • Verhoogd risico op aspiratie
  • Ernstige stollingsstoornissen

Mogelijke complicaties bij beademing zijn onder andere:

  • Longschade door hoge druk of volumes
  • Infecties door beademingsapparatuur
  • Beschadiging van de luchtwegen
  • Circulatoire problemen door verhoogde intrathoracale druk

Training en Certificering

Verpleegkundigen kunnen de bevoegdheid voor beademing verkrijgen via onderstaande stappen:

  1. Theoretische Scholing: Volgen van een geaccrediteerde opleiding over beademing.
  2. Praktijktraining: Onder supervisie oefenen met het toepassen van beademing.
  3. Bekwaamheidstoets: Aantonen van theoretische kennis en praktische vaardigheden.
  4. Hercertificering: Om bekwaam te blijven is periodieke her-toetsing vereist.

Best Practices voor Beademing

Enkele belangrijke aandachtspunten bij het toepassen van beademing:

  • Volg altijd het ziekenhuisprotocol en de instructies van de arts
  • Controleer voor aanvang alle benodigde materialen
  • Monitor nauwgezet de vitale functies van de patiënt
  • Pas de instellingen van de ventilator tijdig aan op basis van de patiënttoestand
  • Documenteer zorgvuldig alle stappen en bevindingen

Documentatie

Van elke beademingssessie dienen de volgende gegevens te worden vastgelegd:

  • Reden voor beademing
  • Tijdstip start en einde beademing
  • Gebruikte materialen en instellingen
  • Gemeten vitale functies
  • Eventuele complicaties of bijzonderheden
  • Overdracht naar volgende zorgverlener

Veelgestelde Vragen over Beademing

Wat is het verschil tussen invasieve en non-invasieve beademing? Invasieve beademing maakt gebruik van een endotracheale tube die wordt ingebracht in de luchtpijp. Bij non-invasieve beademing wordt gebruik gemaakt van een masker of neuskatheter.

Hoe lang kan iemand beademd worden? De duur van beademing is afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Het kan variëren van enkele uren tot weken of maanden. Langdurige beademing verhoogt het risico op complicaties.

Wanneer wordt beademing afgebouwd? Zodra de patiënt voldoende zelfstandig kan ademen en de onderliggende oorzaak is verholpen, wordt de beademing stapsgewijs afgebouwd en gestaakt (extubatie).

Wat zijn de kosten van beademing? De kosten van beademing zijn sterk afhankelijk van de duur, de benodigde apparatuur en medicatie, en de eventuele complicaties. Gemiddeld bedragen de kosten €1.500 - €3.500 per dag.

Hoe wordt beademing gedocumenteerd in het patiëntendossier? Naast de indicatie, start- en stopdatum, moeten alle relevante parameters zoals instellingen, gemeten waarden en eventuele bijzonderheden worden vastgelegd. Dit is belangrijk voor de continuïteit van zorg.

Bronnen

  • Richtlijn Beademing, Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC)
  • Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG)
  • Arbocatalogus Ziekenhuizen, artikel Beademing
  • Kostenonderzoek Langdurige Beademing, Zorginstituut Nederland