Wat is bron- en contactonderzoek?
Bron- en contactonderzoek (BCO) is een epidemiologische methode waarbij onderzocht wordt wie iemand met een besmettelijke ziekte heeft besmet (brononderzoek) en wie de besmette persoon mogelijk heeft aangestoken (contactonderzoek). Dit onderzoek wordt uitgevoerd door de GGD om verdere verspreiding van infectieziekten te voorkomen.
Onderdelen van BCO
Brononderzoek
Zoeken naar de oorsprong van de besmetting:
Wanneer begonnen de klachten?
Waar was de persoon in de periode voor de klachten?
Met wie had de persoon contact?
Mogelijke besmettingsbronnen identificeren
Contactonderzoek
In kaart brengen wie mogelijk besmet is:
Nauwe contacten (huisgenoten, partners)
Overige contacten (collega’s, vrienden)
Categorie-contacten (medereizigers, klasgenoten)
Risicogroepen identificeren
Het BCO-proces
Stappen
- Melding: Arts meldt infectieziekte bij GGD (Wet publieke gezondheid)
- Interview indexpatiënt: GGD belt de besmette persoon
- Contactenlijst: Opstellen van alle relevante contacten
- Contacteren: Informeren en eventueel testen van contacten
- Maatregelen: Isolatie, quarantaine of monitoring adviseren
- Opvolging: Monitoren van contacten gedurende incubatietijd
Prioritering
| Categorie | Omschrijving |
|---|---|
| Actie | Categorie 1 |
| Huisgenoten, intiem contact | Direct benaderen, testen |
| Categorie 2 | Nauw contact (meer dan 15 min, minder dan 1,5m) |
| Benaderen, eventueel testen | Categorie 3 |
| Overig contact | Informeren, zelfmonitoring |
Infectieziekten met BCO
Meldingsplichtige ziekten
BCO is verplicht bij onder andere:
Mazelen
Meningokokkenziekte
Hepatitis A, B en C
Kinkhoest
Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA’s)
Legionella
COVID-19 (tijdens pandemie)
Wie voert BCO uit?
GGD-medewerkers
Artsen infectieziektebestrijding
Verpleegkundigen infectieziektebestrijding
Sociaal verpleegkundigen
BCO-medewerkers (specifiek opgeleid)
Vereiste competenties
Kennis van infectieziekten en epidemiologie
Gesprekstechnieken en empathie
Omgaan met weerstand en gevoelige informatie
Registratie en rapportage
Kennis van wet- en regelgeving
Werken in BCO
Als medewerker bij de GGD
| Functie | Opleiding |
|---|---|
| Salaris (indicatief) | BCO-medewerker |
| MBO/HBO + training | €2.500 - €3.500 |
| Sociaal verpleegkundige | HBO-V + specialisatie |
| €3.200 - €4.500 | Arts infectieziektebestrijding |
| Geneeskunde + profiel | €5.000 - €8.000 |
Als ZZP’er
Tijdens uitbraken worden vaak ZZP’ers ingezet:
Flexibele inzet bij piekbelasting
Uurtarieven: €25-€45 (BCO-medewerker), €45-€75 (verpleegkundige)
Vaak via detacheringsbureaus
Training door GGD vereist
Privacy en juridisch kader
Wettelijke basis
Wet publieke gezondheid (Wpg)
Meldingsplicht voor artsen en laboratoria
Bevoegdheid GGD om contacten te benaderen
Mogelijkheid tot dwangmaatregelen (zeldzaam)
Privacy waarborgen
Indexpatiënt blijft anoniem voor contacten
Gegevens worden vertrouwelijk behandeld
Alleen noodzakelijke info wordt gedeeld
Registratie in beveiligde systemen (OSIRIS)
Uitdagingen bij BCO
Betrouwbaarheid geheugen: Mensen vergeten contacten
Onbereikbaarheid: Contacten niet te bereiken
Stigma: Schaamte over bepaalde ziekten
Medewerking: Weerstand tegen maatregelen
Capaciteit: Bij uitbraken snel opschalen