Wat is de arbeidsmarkt zorg?
De arbeidsmarkt zorg omvat alle vraag naar en aanbod van zorgprofessionals in Nederland. Met ruim 1,4 miljoen werknemers is de zorgsector de grootste werkgever van het land. De arbeidsmarkt kenmerkt zich door een structureel personeelstekort en grote vraag naar gekwalificeerd personeel.
Omvang van de zorgsector
| Cijfers arbeidsmarkt zorg 2026 (indicatief): | Kengetal |
|---|---|
| Aantal | Totaal werkzaam in de zorg |
| ~1,4 miljoen | Openstaande vacatures |
| ~70.000 | Tekort in 2031 (prognose) |
135.000-200.000
Jaarlijkse uitstroom
~80.000
Nieuwe instroom vanuit opleiding
~50.000
Subsectoren
De zorg bestaat uit diverse subsectoren met elk een eigen arbeidsmarkt:
Verpleging, Verzorging en Thuiszorg (VVT)
Grootste subsector qua werkgelegenheid
Hoogste personeelstekort
Veel vraag naar verzorgenden IG en verpleegkundigen
Ziekenhuizen
Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ)
Groot tekort aan GGZ-professionals
Lange wachtlijsten door personeelstekort
Hoog verloop door werkdruk
Gehandicaptenzorg
Stabiele sector met groeipotentieel
Vraag naar begeleiders en verpleegkundigen
Huisartsenzorg en eerstelijnszorg
Tekort aan huisartsen in bepaalde regio’s
Groei van praktijkondersteuners
Oorzaken personeelstekort
Demografische factoren
Vergrijzing: Meer ouderen = meer zorgvraag
Uitstroom: Babyboomgeneratie zorgverleners gaat met pensioen
Bevolkingsgroei: Toename zorgconsumptie
Sectorale factoren
Werkdruk: Hoge belasting leidt tot uitval en uitstroom
Salaris: Niet altijd concurrerend met andere sectoren
Imago: Zware beroepen, onregelmatige diensten
Administratielast: Veel registratie en verantwoording
Opleidingscapaciteit
Onvoldoende instroom in zorgopleidingen
Hoge uitval tijdens opleiding
Tekort aan stageplaatsen
Trends op de arbeidsmarkt
1. Groei van ZZP
Steeds meer zorgprofessionals kiezen voor het ZZP-schap:
~15% van de verpleegkundigen werkt als ZZP’er
Hogere tarieven en flexibiliteit
Zorginstellingen worstelen met afhankelijkheid van flex
2. Internationale werving
Actieve werving in EU-landen (Spanje, Portugal, Italië)
Werving buiten EU met kennismigrantenregeling
Diploma-erkenning als uitdaging
3. Taakherschikking
Efficiënter inzetten van personeel via taakherschikking:
Meer taken voor verpleegkundig specialisten
Uitbreiding rol physician assistants
Inzet van helpenden voor eenvoudige taken
4. Technologie en e-health
E-health kan productiviteit verhogen
Monitoring op afstand
AI-ondersteuning bij diagnostiek
5. Regionale verschillen
Grote variatie in arbeidsmarktkrapte per regio:
Randstad: Relatief meer aanbod, maar ook meer vraag
Periferie: Acute tekorten, moeilijk werven
Grensregio’s: Concurrentie met Duitsland en België
Salarisontwikkeling
Door de krapte stijgen de lonen:
CAO-verhogingen boven inflatie
ZZP-tarieven gestegen met 20-30% in vijf jaar
Toeslagen en arbeidsmarkttoelagen steeds gebruikelijker
Zie ook: Salaris in de Zorg 2026
Oplossingsrichtingen
Behoud van personeel (retentie)
Verminderen werkdruk
Verbeteren arbeidsvoorwaarden
Investeren in loopbaanontwikkeling
Flexibele roosters
Werving
Aantrekkelijk werkgeversmerk
Moderne recruitmentmethoden
Samenwerking met opleidingen
Opleiding
Uitbreiden opleidingscapaciteit
Versnelde trajecten voor zij-instromers
Verminderen uitval tijdens opleiding
Levenlangleren stimuleren
Efficiëntie
Minder administratie
Slimmere inzet van technologie
Anders organiseren van zorg
Prognoses
Verwachtingen voor de komende jaren:
2026-2030: Tekort blijft oplopen
Vergrijzing zorgpersoneel: Piek pensionering 2025-2035
Technologie: Kan deel van het tekort opvangen
Migratie: Steeds belangrijkere bron van personeel