Wat is het personeelstekort in de zorg?
Het personeelstekort in de zorg verwijst naar de structurele mismatch tussen de vraag naar zorgprofessionals en het beschikbare aanbod op de arbeidsmarkt. Nederland kampt al jaren met een groeiend tekort aan verpleegkundigen, verzorgenden en andere zorgmedewerkers.
Omvang van het tekort
| Volgens recente prognoses: | Jaar | Verwacht tekort | 2025 |
|---|
75.700 zorgmedewerkers
2030
155.000 zorgmedewerkers
2034
304.800 zorgmedewerkers
Bron: Prognosemodel Zorg en Welzijn, ABF Research
Tekorten per sector
Verpleging & verzorging (VVT): Grootste absolute tekort
Ziekenhuizen: Tekort aan gespecialiseerde verpleegkundigen
GGZ: Tekort aan psychologen en psychiatrisch verpleegkundigen
Thuiszorg: Groeiend tekort door verschuiving naar extramurale zorg
Gehandicaptenzorg: Tekort aan begeleiders en verpleegkundigen
Oorzaken
1. Vergrijzing
Toenemende zorgvraag door groeiende groep ouderen
Uitstroom van ervaren zorgmedewerkers die met pensioen gaan
Dubbel effect: meer zorgvraag én minder aanbod
2. Hoge werkdruk
Veel zorgmedewerkers ervaren hoge werkdruk
Burn-out en uitval komen relatief veel voor
Dit leidt tot uitstroom uit het beroep
3. Arbeidsvoorwaarden
Relatief lage salarissen in vergelijking met verantwoordelijkheid
Onregelmatige werktijden
Fysiek en emotioneel zwaar werk
4. Instroom
Te weinig studenten kiezen voor zorgopleiding
Uitval tijdens de opleiding
Concurrentie van andere sectoren
Gevolgen
Voor de zorg
Wachtlijsten voor zorg
Sluiting van afdelingen of bedden
Beperking van het zorgaanbod
Hogere kosten door inhuur ZZP’ers en uitzendkrachten
Voor zorgmedewerkers
Verhoogde werkdruk
Meer overwerk
Risico op burn-out
Maar ook: sterke arbeidsmarktpositie en keuzevrijheid
Voor patiënten
Langere wachttijden
Minder persoonlijke aandacht
Risico op lagere kwaliteit van zorg
Oplossingsrichtingen
Werving en instroom
Meer zij-instromers: Mensen uit andere sectoren omscholen
Internationale werving: Zorgprofessionals uit het buitenland
Imago verbeteren: Zorg aantrekkelijker maken voor jongeren
Opleidingscapaciteit: Meer opleidingsplaatsen creëren
Behoud (retentie)
Werkdruk verlagen: Realistische bezetting en roosters
Salaris verhogen: Competitievere arbeidsvoorwaarden
Loopbaanperspectief: Doorgroeimogelijkheden bieden
Waardering: Erkenning voor het werk van zorgprofessionals
Innovatie
E-health: Technologie inzetten om zorg efficiënter te maken
Taakherschikking: Taken herverdelen tussen beroepsgroepen
Zelfredzaamheid: Patiënten ondersteunen in zelfzorg
Kansen voor zorgprofessionals
Het personeelstekort biedt ook kansen:
Baanzekerheid: Zeer lage werkloosheid in de zorg
Onderhandelingsruimte: Betere positie bij salarisonderhandelingen
Keuzevrijheid: Veel vacatures om uit te kiezen
Flexibiliteit: Mogelijkheid om als ZZP’er te werken
Specialisatie: Investeringen in scholing en ontwikkeling
Voor werkgevers
In een krappe arbeidsmarkt is het essentieel om:
Te investeren in employer branding
Competitieve arbeidsvoorwaarden te bieden
Te focussen op retentie van bestaand personeel
Creatief te zijn in werving
Samen te werken met opleidingen