Wat is de WGBO?
De WGBO (Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst) regelt de relatie tussen patiënt en zorgverlener. De wet is opgenomen in het Burgerlijk Wetboek en beschermt patiëntenrechten.
Kernrechten van de patiënt
1. Recht op informatie
- Begrijpelijke uitleg over diagnose
- Informatie over behandelopties
- Risico’s en bijwerkingen
- Prognose
2. Recht op toestemming (informed consent)
- Behandeling alleen met toestemming
- Mondeling of schriftelijk
- Mag altijd weigeren
- Wilsbekwaamheid vereist
3. Recht op privacy
- Beroepsgeheim van hulpverlener
- Geen informatie aan derden zonder toestemming
- AVG van toepassing
4. Recht op inzage dossier
- Patiënt mag eigen dossier inzien
- Kopie opvragen (gratis of lage kosten)
- Correctie of aanvulling vragen
- Vernietiging vragen (met beperkingen)
Verplichtingen van de hulpverlener
Goede zorg
- Handelen als “goed hulpverlener”
- Volgens professionele standaard
- Rekening houden met wensen patiënt
Dossierplicht
- Dossier bijhouden
- Minimaal 20 jaar bewaren
- Relevante informatie vastleggen
Informatieplicht
- Actief informeren
- Begrijpelijke taal
- Vragen beantwoorden
Wilsonbekwaamheid
Bij wilsonbekwame patiënten:
- Kinderen jonger dan 12 jaar: ouders beslissen
- 12-16 jaar: ouders én kind
- 16+ of meerderjarig onbekwaam:
- Schriftelijke wilsverklaring
- Mentor/curator
- Vertegenwoordiger
Recht op weigeren
De patiënt mag behandeling weigeren, ook als dit levensgevaar oplevert:
- Wilsverklaring (behandelverbod)
- Niet-reanimeren verklaring
- Euthanasievraag
Uitzonderingen op beroepsgeheim
Doorbreken beroepsgeheim mag bij:
- Toestemming patiënt
- Wettelijke verplichting (bijv. meldingsplichtige ziekten)
- Conflict van plichten (ernstig gevaar anderen)