Wat is een modelovereenkomst?
Een modelovereenkomst is een standaardovereenkomst die is goedgekeurd door de Belastingdienst en die ZZPāers en opdrachtgevers kunnen gebruiken om hun arbeidsrelatie vast te leggen. Het gebruik van een modelovereenkomst biedt zekerheid dat de relatie niet als dienstverband wordt aangemerkt, mits de feitelijke situatie overeenkomt met wat er op papier staat.
Waarom modelovereenkomsten?
De modelovereenkomst is ingevoerd als onderdeel van de Wet DBA (2016) ter vervanging van de VAR-verklaring. Het doel is om vooraf duidelijkheid te geven over de aard van de arbeidsrelatie en schijnzelfstandigheid te voorkomen.
Soorten modelovereenkomsten
Algemene modelovereenkomsten
Door de Belastingdienst opgesteld voor brede toepassing:
Geen werkgeversgezag: De opdrachtgever heeft geen zeggenschap over hoe het werk wordt uitgevoerd
Vrije vervanging: De opdrachtnemer mag zich laten vervangen
Tussenkomst: Voor situaties met een intermediair
Branche-specifieke modelovereenkomsten
Opgesteld door brancheorganisaties voor specifieke sectoren:
Modelovereenkomst Zorg: Specifiek voor de zorgsector
Modelovereenkomsten voor andere sectoren
Individuele overeenkomsten
Bedrijven kunnen ook hun eigen overeenkomst laten beoordelen door de Belastingdienst.
Modelovereenkomsten voor de zorg
In de zorgsector zijn specifieke modelovereenkomsten ontwikkeld die rekening houden met de bijzondere kenmerken van zorgwerk:
Werken volgens protocollen en richtlijnen
Samenwerken in teams
Werken met roosters
Waar op te letten?
De praktijk is leidend
Een modelovereenkomst biedt geen absolute zekerheid. De Belastingdienst beoordeelt altijd de feitelijke situatie. Als de praktijk afwijkt van de overeenkomst, kan alsnog sprake zijn van een dienstverband.
Kernbepalingen
In de modelovereenkomst staan bepalingen die aantonen dat geen sprake is van loondienst. Deze bepalingen moet je naleven:
Geen gezagsverhouding: De ZZPāer bepaalt zelf hoe het werk wordt uitgevoerd
Resultaatgericht: Afspraken over het te leveren resultaat, niet over aanwezigheid
Vrije vervanging: De ZZPāer mag zich laten vervangen
Ondernemersrisico: De ZZPāer draagt eigen risico
Gemarkeerde bepalingen
In modelovereenkomsten zijn bepaalde passages gemarkeerd. Deze mag je niet wijzigen, want ze zijn essentieel voor de beoordeling door de Belastingdienst.
Modelovereenkomst zoeken
Goedgekeurde modelovereenkomsten vind je op de website van de Belastingdienst:
- Ga naar belastingdienst.nl
- Zoek op āmodelovereenkomstenā
- Filter op sector of type overeenkomst
- Download de relevante overeenkomst
Risicoās bij niet-naleving
Als de praktijk afwijkt van de modelovereenkomst:
Naheffing loonbelasting en premies voor de opdrachtgever
Verlies van ondernemersfaciliteiten voor de ZZPāer
Boetes bij kwalijke gevallen
Tips voor ZZPāers
- Gebruik altijd een modelovereenkomst
- Lees de overeenkomst goed en begrijp de bepalingen
- Werk conform de overeenkomst in de praktijk
- Bewaar de getekende overeenkomst
- Evalueer regelmatig of de praktijk nog overeenkomt
Tips voor werkgevers
- Gebruik een sectorspecifieke modelovereenkomst voor de zorg
- Zorg dat managers de inhoud kennen en naleven
- Geef geen instructies over werkwijze aan ZZPāers
- Integreer ZZPāers niet als werknemers