Wat is een risicovolle handeling?
Een risicovolle handeling is een medische handeling die bij onjuiste uitvoering kan leiden tot gezondheidsschade bij de patiënt. Deze handelingen vereisen specifieke kennis, vaardigheden en vaak ook bevoegdheden.
Verschil met voorbehouden handelingen
| Type | Wie mag het? | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Voorbehouden handeling | Alleen BIG-beroepen (of in opdracht) | Injecteren, katheteriseren |
| Risicovolle handeling | Wie bekwaam is | Tillift bedienen, sondevoeding |
Voorbeelden van risicovolle handelingen
In verpleging
- Medicatie toedienen (niet-injecteren)
- Wondverzorging
- Bloedglucose meten
- Stoma verzorgen
- Sondevoeding geven
- Zuurstofsaturatie meten
In verzorging
- Tillift en transfers
- Hulpmiddelen aanleggen
- Compressiekousen aantrekken
- ADL-ondersteuning
Bekwaamheid vereist
Voor risicovolle handelingen geldt:
- Bekwaamheid: Je moet de handeling correct kunnen uitvoeren
- Kennis: Je begrijpt wat je doet en waarom
- Instructie: Je hebt training gehad
- Protocol: Je volgt het geldende protocol
- Verantwoordelijkheid: Je bent aanspreekbaar op je handelen
Wet- en regelgeving
- Wet BIG: Kader voor voorbehouden handelingen
- Wkkgz: Kwaliteit en veiligheid
- WGBO: Behandelingsovereenkomst
- Beroepscode: Per beroepsgroep
Bekwaamheidsverklaring
Veel zorginstellingen werken met:
- Bekwaamheidsregistratie: Welke handelingen mag je doen
- Scholing: Verplichte training
- Toetsing: Periodieke beoordeling
- Herhaling: Bijscholing bij onvoldoende praktijk
Aansprakelijkheid
Bij schade door onjuiste uitvoering:
- Werknemer is aansprakelijk bij grove schuld
- Werkgever is aansprakelijk (art. 6:170 BW)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering belangrijk