Wat zijn cao-onderhandelingen?

Wat zijn cao-onderhandelingen?

Cao-onderhandelingen zijn de onderhandelingen tussen werkgevers(organisaties) en vakbonden over de arbeidsvoorwaarden in een sector of bedrijf. In de zorgsector leiden deze onderhandelingen tot collectieve arbeidsovereenkomsten zoals de CAO Ziekenhuizen, CAO VVT en CAO GGZ.

Partijen aan de onderhandelingstafel

Werkgeverszijde

Organisatie	Sector
Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ)	Ziekenhuizen
ActiZ	VVT (verpleeg- en verzorgingshuizen, thuiszorg)
GGZ Nederland	Geestelijke gezondheidszorg
de Borg	Gehandicaptenzorg
NFU	Universitaire Medische Centra

Werknemerszijde

• FNV Zorg & Welzijn: Grootste vakbond in de zorg

• CNV Zorg & Welzijn: Christelijke vakbond

• NU’91: Specifiek voor verpleegkundigen en verzorgenden

• FBZ: Federatie van Beroepsorganisaties in de Zorg

Het onderhandelingsproces

Fasen

1. Voorbereiding: Achterbanraadpleging, eisenpakket opstellen
2. Openingsbod: Eerste inzet van beide partijen
3. Onderhandelingsrondes: Meerdere sessies over maanden
4. Onderhandelaarsakkoord: Principeakkoord tussen onderhandelaars
5. Ledenraadpleging: Vakbondsleden stemmen over akkoord
6. Definitief akkoord: Na goedkeuring door leden

Typische doorlooptijd

• Eenvoudige cao: 3-6 maanden

• Complexe onderhandelingen: 6-18 maanden

• Bij acties en impasse: Kan jaren duren

Onderhandelingsthema’s in de zorg

Klassieke thema’s

• Loon: Structurele verhogingen, incidentele uitkeringen

• ORT: Toeslagen voor onregelmatige diensten

• Werkdruk: Maximale caseload, bezettingsnormen

• Vakantie: Aantal dagen, bijzonder verlof

• Pensioen: Premieverdeling, regelingen

Actuele thema’s

• Personeelstekort: Maatregelen voor retentie en werving

• Werkdruk: Veilige personeelsbezetting

• Flexibiliteit: Roostering, thuiswerken

• Duurzame inzetbaarheid: Generatiebeleid, vitaliteit

• Loonkloof: Gelijkwaardigheid met andere sectoren

Actiemiddelen

Bij stagnerende onderhandelingen

Actie	Omschrijving	Impact
Petitie	Handtekeningenactie	Licht
Prikacties	Korte werkonderbrekingen	Matig
Stakingen	Werkonderbreking (met loonderving)	Hoog
Estafettestaking	Roulerende stakingen	Hoog

Stakingsrecht in de zorg

• Staken is een grondrecht, ook in de zorg

• Maar: Nooddiensten moeten gegarandeerd blijven

• Afspraken over minimumbezetting vooraf

• Patiëntveiligheid staat voorop

Uitkomsten en implementatie

Na het akkoord

1. Publicatie: Cao-tekst wordt gepubliceerd
2. AVV: Aanvraag algemeen verbindend verklaring bij ministerie
3. Implementatie: Werkgevers passen arbeidsvoorwaarden aan
4. Nabetaling: Bij loonsverhoging met terugwerkende kracht

Looptijd

• Moderne cao’s: 1-2 jaar

• Langere looptijden geven rust, kortere flexibiliteit

• Na afloop: Cao werkt door tot nieuwe is afgesloten (nawerking)

Impact voor zorgprofessionals

Wat bepaalt de cao?

• Minimaal salaris per functiegroep (FWG)

• Toeslagen en vergoedingen

• Werktijden en rust

• Vakantie en verlof

• Scholing en ontwikkeling

• Ontslagbescherming

Wat mag de werkgever zelf bepalen?

• Hoger salaris dan cao-minimum

• Extra secundaire arbeidsvoorwaarden

• Specifieke regelingen (mits niet in strijd met cao)

ZZP’ers en cao-onderhandelingen

Als ZZP’er val je niet onder een cao, maar:

• Cao-tarieven zijn referentiepunt voor je uurtarief

• Cao-ontwikkelingen beïnvloeden de markt

• Bij schijnzelfstandigheid: cao is wel van toepassing

Gerelateerde onderwerpen

• CAO Zorg

• FWG (salarisschalen)

• ORT (onregelmatigheidstoeslag)

• Personeelstekort

• Werkdruk

Bronnen

• FNV Zorg & Welzijn

• NU’91 - Beroepsorganisatie verpleging en verzorging

• NVZ - Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen